<?xml version="1.0" encoding="utf8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI xml:lang="pi-Latn">
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="centre"> Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa</p>

<p rend="book">Mahārahanīti</p>

<p rend="chapter">Paṇḍitakathā</p>

<p rend="hangnum" n="1"><hi rend="paranum">1</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mahāraharahaṃ <pb ed="M" n="0.0001" /> sakya,</p>

<p rend="gatha2">Muniṃ nīvaraṇā taṇhā;</p>

<p rend="gatha3">Muttaṃ muttaṃ sudassanaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Vande bodhivaraṃ varaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="2"><hi rend="paranum">2</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Muninā <pb ed="M" n="0.0002" /> munināgena,</p>

<p rend="gatha2">Duṭṭhapabbajjitā jitā;</p>

<p rend="gatha3">Yathā yathāasaddhamma-</p>

<p rend="gathalast">Puraṇā puraṇādayo.</p>

<p rend="hangnum" n="3"><hi rend="paranum">3</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tathā tathāgatovādā,</p>

<p rend="gatha2">Nugate lokanītiyaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Katayogena vidūnā,</p>

<p rend="gathalast">Jeyyovānattha kārino.</p>

<p rend="hangnum" n="4"><hi rend="paranum">4</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nitīdha <pb ed="M" n="0.0003" /> jantunaṃ sāro,</p>

<p rend="gatha2">Mittācariyāca pītarā;</p>

<p rend="gatha3">Nītimā subuddhi byatto,</p>

<p rend="gathalast">Sutavā atthadassimā.</p>

<p rend="hangnum" n="5"><hi rend="paranum">5</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kaviheraññakā katvā,</p>

<p rend="gatha2">Suttattaṃ satthakañcanaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Gajjapajjādyālaṅkāraṃ,</p>

<p rend="gathalast">Karontīdha manorammaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="6"><hi rend="paranum">6</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Vutyaṃ <pb ed="M" n="0.0004" /> visadañāṇassa,</p>

<p rend="gatha2">Ñāto atthotarassa na;</p>

<p rend="gatha3">Surappabhāya ādāso,</p>

<p rend="gathalast">Chāyaṃ disse na mākare.</p>

<p rend="hangnum" n="7"><hi rend="paranum">7</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mahātejopi tejoyaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Mattikaṃ namudukaṃkaro;</p>

<p rend="gatha3">Āpo āpeti mudukaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Sādhuvācāca kakkhaḷaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="8"><hi rend="paranum">8</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Mudunāva <pb ed="M" n="0.0005" /> ripuṃ jeti,</p>

<p rend="gatha2">Mudunā jeti dāruṇaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Nosiddhaṃ mudunā kiñci,</p>

<p rend="gathalast">Yatvato mudunā jaye.</p>

<p rend="hangnum" n="9"><hi rend="paranum">9</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Candanaṃ sītalaṃ loke,</p>

<p rend="gatha2">Tato candaṃva sītalaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Candanacandasītamhā,</p>

<p rend="gathalast">Vākyaṃ sādhusubhāsitaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="10"><hi rend="paranum">10</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pattakalloditaṃ <pb ed="M" n="0.0006" /> appaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Vākyaṃ subhāsitaṃ bhave;</p>

<p rend="gatha3">Khudditassa kadannaṃpi,</p>

<p rend="gathalast">Suttaṃ sāduraso siyā.</p>

<p rend="hangnum" n="11"><hi rend="paranum">11</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Satthakāpi bahūvācā,</p>

<p rend="gatha2">Nādarā bahubhāṇino;</p>

<p rend="gatha3">Sopakāramudāsīnaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Nanudiṭṭhaṃ nadījalaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="12"><hi rend="paranum">12</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Saṃsāravisarukkhassa <pb ed="M" n="0.0007" />,</p>

<p rend="gatha2">Dvayamevāmataṃphalaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Subhāsitassasārādo,</p>

<p rend="gathalast">Sādhūhirasamāgamo.</p>

<p rend="hangnum" n="13"><hi rend="paranum">13</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pāsāṇachattaṃ garukaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Tato devānacikkhanā;</p>

<p rend="gatha3">Tato vuḍḍhānamovādo,</p>

<p rend="gathalast">Tato buddhassa sāsanaṃ;</p>

<p rend="hangnum" n="14"><hi rend="paranum">14</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tulaṃ <pb ed="M" n="0.0008" /> sallahukaṃ loke,</p>

<p rend="gatha2">Tato capalajātiko;</p>

<p rend="gatha3">Tatonovādiko tato,</p>

<p rend="gathalast">Yati dhammepamādako.</p>

<p rend="hangnum" n="15"><hi rend="paranum">15</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Aha gacchati hāyantī,</p>

<p rend="gatha2">Sattānamidha jīvitaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Tasmāhi māpamattatvaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Gacchantu jinasāsane.</p>

<p rend="hangnum" n="16"><hi rend="paranum">16</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Paṇḍitassa pasaṃsāya,</p>

<p rend="gatha2">Daṇḍobālena dīyate;</p>

<p rend="gatha3">Paṇḍito paṇḍiteneva,</p>

<p rend="gathalast">Vaṇṇitova suvaṇṇito.</p>

<p rend="hangnum" n="17"><hi rend="paranum">17</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Satesu <pb ed="M" n="0.0009" /> jāyate sūro,</p>

<p rend="gatha2">Sahassesuca paṇḍito;</p>

<p rend="gatha3">Vuttā satasahassesu,</p>

<p rend="gathalast">Dātā bhavativā navā.</p>

<p rend="hangnum" n="18"><hi rend="paranum">18</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Bhūpattaṃca paṇḍitattañca,</p>

<p rend="gatha2">Nevatulyaṃ kadācipi;</p>

<p rend="gatha3">Sadesepūjito rājā,</p>

<p rend="gathalast">Buddho sabbatthapūjito.</p>

<p rend="hangnum" n="19"><hi rend="paranum">19</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Kvātibhāro <pb ed="M" n="0.0010" /> samatthānaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Kiṃdūro byavahārinaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Kovideso savijjānaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Koparo piyavādinaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="20"><hi rend="paranum">20</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nanu te yevasantā no,</p>

<p rend="gatha2">Sāgarā nakulācalā;</p>

<p rend="gatha3">Appampi mariyādaṃ ye,</p>

<p rend="gathalast">Saṃvaṭṭevi jahantino.</p>

<p rend="hangnum" n="21"><hi rend="paranum">21</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Palayetītamariyādā <pb ed="M" n="0.0011" />,</p>

<p rend="gatha2">Bhavantikira sāgarā;</p>

<p rend="gatha3">Mariyādātikaṃ sādhu,</p>

<p rend="gathalast">Naicchanti palayepi.</p>

<p rend="hangnum" n="22"><hi rend="paranum">22</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sataṃ dīghāyukaṃ sabba,</p>

<p rend="gatha2">Sattānaṃ sukhakāraṇaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Asataṃpana sabbesaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Dukkhahetu nasaṃsayo.</p>

<p rend="hangnum" n="23"><hi rend="paranum">23</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pāmokkhe <pb ed="M" n="0.0012" /> sujane sante,</p>

<p rend="gatha2">Sabbepi sujanā janā;</p>

<p rend="gatha3">Jātekasmiṃsāragandhe,</p>

<p rend="gathalast">Sabbe gandhamayā dumā.</p>

<p rend="hangnum" n="24"><hi rend="paranum">24</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Attanā yadi ekena,</p>

<p rend="gatha2">Vinatena mahājanā;</p>

<p rend="gatha3">Vinayaṃ yanti sabbepi,</p>

<p rend="gathalast">Ko taṃ nāseyya paṇḍito.</p>

<p rend="hangnum" n="25"><hi rend="paranum">25</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sarīrassa <pb ed="M" n="0.0013" /> guṇānañca,</p>

<p rend="gatha2">Dūramaccanta mantaraṃ;</p>

<p rend="gatha3">Sarīraṃ khaṇaviddhaṃsi,</p>

<p rend="gathalast">Kappantiṭṭhāyino guṇā.</p>

<p rend="hangnum" n="26"><hi rend="paranum">26</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yadi niccamaniccena,</p>

<p rend="gatha2">Nimalaṃ malavāhinā;</p>

<p rend="gatha3">Yo so kāyena labhetha,</p>

<p rend="gathalast">Kiṃnaladdhaṃ bhave nukiṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="27"><hi rend="paranum">27</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dhammatthakāmamokkhānaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Pāṇaṃ saṃsiddhikāraṇaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Tannighātā kinnahataṃ,</p>

<p rend="gathalast">Rakkhanā kinnarakkhitaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="28"><hi rend="paranum">28</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Attā <pb ed="M" n="0.0014" /> bandhu manussassa,</p>

<p rend="gatha2">Ripu attāva jantunaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Attāva niyato ñāti,</p>

<p rend="gathalast">Attāva niyato ripu.</p>

<p rend="hangnum" n="29"><hi rend="paranum">29</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Attanoparicāgena,</p>

<p rend="gatha2">Yaṃsitamanurakkhanaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Karonti sajjanāyeva,</p>

<p rend="gathalast">Na taṃ nītimatā mataṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="30"><hi rend="paranum">30</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Tiṇāni <pb ed="M" n="0.0015" /> bhūmirudakaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Catutthī vākyasuṭṭhutā;</p>

<p rend="gatha3">Etāni hi sataṃgehe,</p>

<p rend="gathalast">Nochindante kadācipi.</p>

<p rend="hangnum" n="31"><hi rend="paranum">31</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ambuṃ pivantino najjo,</p>

<p rend="gatha2">Rukkho khādatino phalaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Megho kvacipi no sassaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Paratthāya sataṃdhanaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="32"><hi rend="paranum">32</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sataṃ pharusavācāhi,</p>

<p rend="gatha2">Nayāti vikatiṃ mano;</p>

<p rend="gatha3">Tiṇukkāhi nasakkāva,</p>

<p rend="gathalast">Tāpetuṃ sāgare jalaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="33"><hi rend="paranum">33</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sampatyaṃ <pb ed="M" n="0.0016" /> mahattaṃceto,</p>

<p rend="gatha2">Bhavatyuppalakomalaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Vippatyañca mahāsele,</p>

<p rend="gathalast">Silāsaṅghādakakkaso.</p>

<p rend="hangnum" n="34"><hi rend="paranum">34</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Atthaṃ mahantamāpajja,</p>

<p rend="gatha2">Vijjaṃ sampattimevaca;</p>

<p rend="gatha3">Careyyāmānathaddhoyo,</p>

<p rend="gathalast">Paṇḍito so pavuccati.</p>

<p rend="hangnum" n="35"><hi rend="paranum">35</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nālabbhamabhipatthenti <pb ed="M" n="0.0017" />,</p>

<p rend="gatha2">Naṭṭhampi nacasocare;</p>

<p rend="gatha3">Vippatyañca namuyhanti,</p>

<p rend="gathalast">Yenarā teva paṇḍito.</p>

<p rend="hangnum" n="36"><hi rend="paranum">36</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Gaṇṭhiṭṭhāne ekapade,</p>

<p rend="gatha2">Nātimaññeyya paṇḍito;</p>

<p rend="gatha3">Kiṃ akko veḷupabbhāro,</p>

<p rend="gathalast">Timahādīpabhānudo.</p>

<p rend="hangnum" n="37"><hi rend="paranum">37</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Guṇadosesumekena,</p>

<p rend="gatha2">Natthi koci vivajjito;</p>

<p rend="gatha3">Sukhumālassa padumassa,</p>

<p rend="gathalast">Naḷā bhavati kakkasā.</p>

<p rend="hangnum" n="38"><hi rend="paranum">38</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sumahantāni <pb ed="M" n="0.0018" /> satthāni,</p>

<p rend="gatha2">Dhārayanto bahussutā;</p>

<p rend="gatha3">Chettāro saṃsayānantu,</p>

<p rend="gathalast">Kilante lobhamohatā.</p>

<p rend="hangnum" n="39"><hi rend="paranum">39</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dosampi saguṇe disvā,</p>

<p rend="gatha2">Guṇavādī vadantino;</p>

<p rend="gatha3">Na loko vijjamānampi,</p>

<p rend="gathalast">Cande passati lañchanaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="40"><hi rend="paranum">40</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nipuṇe <pb ed="M" n="0.0019" /> sutameseyya,</p>

<p rend="gatha2">Vicinitvā sutatthiko;</p>

<p rend="gatha3">Bhattaṃ hukkhaliyaṃ pakkaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Bhājanaṃpi tathā bhave.</p>

<p rend="hangnum" n="41"><hi rend="paranum">41</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Guṇā kubbanti dūtattaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Dūrepi vasataṃ sataṃ;</p>

<p rend="gatha3">Ketake gandha ghāsāya,</p>

<p rend="gathalast">Gacchanti bhamarā sayaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="42"><hi rend="paranum">42</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Paṇḍito sutasampanno,</p>

<p rend="gatha2">Yatthaatthīti cesuto;</p>

<p rend="gatha3">Mahussāhena taṃṭhānaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Gantabbaṃ sutaresinā.</p>

<p rend="hangnum" n="43"><hi rend="paranum">43</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sabbasutaṃ <pb ed="M" n="0.0020" /> madhīyetha,</p>

<p rend="gatha2">Hīnamukkaṭṭha majjhimaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Sabbassaatthaṃ jāneyya,</p>

<p rend="gatha2">Naca sabbaṃ payojaye;</p>

<p rend="gatha3">Hoti tādisakokālo,</p>

<p rend="gathalast">Yattha atthāvahaṃ sutaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="44"><hi rend="paranum">44</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ṭhito cirattanaṃ nīre,</p>

<p rend="gatha2">Sakkharo nantaraṃsuto;</p>

<p rend="gatha3">Dabbho nīrantike jāto,</p>

<p rend="gathalast">Sabbakālantaraṃsuto.</p>

<p rend="hangnum" n="45"><hi rend="paranum">45</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Vasuṃ <pb ed="M" n="0.0021" /> gaṇhanti dūraṭṭhā,</p>

<p rend="gatha2">Pabbate ratanocite;</p>

<p rend="gatha3">Na milakkhā samīpaṭṭhā,</p>

<p rend="gathalast">Evaṃ bālā bahussute.</p>

<p rend="hangnum" n="46"><hi rend="paranum">46</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Hiraññena migānaṃva,</p>

<p rend="gatha2">Susīlaṃpi asīlino;</p>

<p rend="gatha3">Adhammikassa dhammena,</p>

<p rend="gathalast">Bālānaṃpi sutena kiṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="47"><hi rend="paranum">47</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sutena <pb ed="M" n="0.0022" /> hadayaṭṭhena,</p>

<p rend="gatha2">Khalo nevasusīlavā;</p>

<p rend="gatha3">Madhunā koṭaraṭṭhena,</p>

<p rend="gathalast">Nimbo kiṃ madhurāyate.</p>

<p rend="hangnum" n="48"><hi rend="paranum">48</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sakiṃpi viññu dhīrena,</p>

<p rend="gatha2">Karoti sahasaṅgamaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Attatthañca paratthañca,</p>

<p rend="gathalast">Nibbānantaṃ sukhaṃ labhe.</p>

<p rend="hangnum" n="49"><hi rend="paranum">49</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Haṃso majjhe nakākānaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Sīho gunnaṃ nasobhati;</p>

<p rend="gatha3">Gadrabhānaṃ turaṅgono,</p>

<p rend="gathalast">Bālānañca napaṇḍito.</p>

<p rend="hangnum" n="50"><hi rend="paranum">50</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ākiṇṇopi <pb ed="M" n="0.0023" /> asabbhīva,</p>

<p rend="gatha2">Asaṃsaṭṭhova bhaddako;</p>

<p rend="gatha3">Bahunā sannajātena,</p>

<p rend="gathalast">Gacche nummattakenidha.</p>

<p rend="hangnum" n="51"><hi rend="paranum">51</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Nadītire khatekūpe,</p>

<p rend="gatha2">Araṇītālavaṇṭake;</p>

<p rend="gatha3">Navade āpādi natthīti,</p>

<p rend="gathalast">Mukheca vacanaṃ tathā.</p>

<p rend="hangnum" n="52"><hi rend="paranum">52</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sutasanniccayā <pb ed="M" n="0.0024" /> dhīrā,</p>

<p rend="gatha2">Tuṇhibhūtā apucchitā;</p>

<p rend="gatha3">Puṇṇā subhāsitenāpi,</p>

<p rend="gathalast">Ghaṇḍādyaghaṭitāyathā.</p>

<p rend="hangnum" n="53"><hi rend="paranum">53</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Apuṭṭho paṇḍito bherī,</p>

<p rend="gatha2">Pajjunno hoti pucchito;</p>

<p rend="gatha3">Bālo puṭṭho apuṭṭhoca,</p>

<p rend="gathalast">Bahuṃ vikattate sadā.</p>

<p rend="hangnum" n="54"><hi rend="paranum">54</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sampannaguṇā laṅkāro,</p>

<p rend="gatha2">Sabbasatta hitāvaho;</p>

<p rend="gatha3">Nacareyya parattatthaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Kuto so paṇḍito bhave.</p>

<p rend="hangnum" n="55"><hi rend="paranum">55</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Saparatthaṃ <pb ed="M" n="0.0025" /> care dhīro,</p>

<p rend="gatha2">Asakkonto sakaṃ care;</p>

<p rend="gatha3">Tathāpica asakkonto,</p>

<p rend="gathalast">Pāpāttānaṃ viyojaye.</p>

<p rend="hangnum" n="56"><hi rend="paranum">56</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Bālecummattake bhūpe,</p>

<p rend="gatha2">Gurumātāpitūsvapi;</p>

<p rend="gatha3">Nadosaṃ kariyā pañño,</p>

<p rend="gathalast">Saṅgheca jeṭṭhabhātari.</p>

<p rend="hangnum" n="57"><hi rend="paranum">57</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Atthanāsaṃ <pb ed="M" n="0.0026" /> manotāpaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Ghareduccaritānica;</p>

<p rend="gatha3">Vañcanaṃ avamānañca,</p>

<p rend="gathalast">Matimā napakāsaye.</p>

<p rend="hangnum" n="58"><hi rend="paranum">58</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Paradānaṃ janettīva,</p>

<p rend="gatha2">Leṭṭuva paradabbakaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Attāva sabbabhūtāni,</p>

<p rend="gathalast">Yo passati so passati.</p>

<p rend="hangnum" n="59"><hi rend="paranum">59</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Parūpavāde padhiro,</p>

<p rend="gatha2">Paravajjesvalocano;</p>

<p rend="gatha3">Paṅgulo aññanārīsu,</p>

<p rend="gathalast">Dussakappesvacetano.</p>

<p rend="hangnum" n="60"><hi rend="paranum">60</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sabbaṃ suṇāti sotena,</p>

<p rend="gatha2">Sabbaṃ passati cakkhunā;</p>

<p rend="gatha3">Nacadiṭṭhaṃ sutaṃ dhīro,</p>

<p rend="gathalast">Sabbaṃ uccitumarahati.</p>

<p rend="hangnum" n="61"><hi rend="paranum">61</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Cakkhumassa yathāandho,</p>

<p rend="gatha2">Sotavā padhiroyathā;</p>

<p rend="gatha3">Paññāvāssa yathāmūgo,</p>

<p rend="gatha2">Balavā dubbaloriva;</p>

<p rend="gatha3">Atha atthesamuppanne,</p>

<p rend="gathalast">Sayetha matasāyitaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="62"><hi rend="paranum">62</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pāpamitte <pb ed="M" n="0.0028" /> vivajjetvā,</p>

<p rend="gatha2">Bhajeyyu ttamapuggalaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Ovādecassa tiṭṭheyya,</p>

<p rend="gathalast">Patthento acalaṃsukhaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="63"><hi rend="paranum">63</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sususā sutavaḍḍhanaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Sutaṃ paññāyavaḍḍhanaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Paññāya atthaṃ jānāti,</p>

<p rend="gathalast">Ñāto attho sukhāvaho.</p>

<p rend="hangnum" n="64"><hi rend="paranum">64</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Pāmojja <pb ed="M" n="0.0029" /> karaṇaṃ ṭhānaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Pasaṃsāvahanaṃsukhaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Phalānisaṃso bhāveti,</p>

<p rend="gathalast">Vahanto porissaṃdhuraṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="65"><hi rend="paranum">65</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Atisītaṃ atiuṇhaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Atisāya midaṃahu;</p>

<p rend="gatha3">Iti visaṭṭha kammante,</p>

<p rend="gathalast">Khaṇā accanti māṇave.</p>

<p rend="hangnum" n="66"><hi rend="paranum">66</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yoca <pb ed="M" n="0.0030" /> sītañca uṇhañca,</p>

<p rend="gatha2">Tiṇātiyo namaññati;</p>

<p rend="gatha3">Karaṃ purisa kiccāni,</p>

<p rend="gathalast">So sukhā navihāyati.</p>

<p rend="hangnum" n="67"><hi rend="paranum">67</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yasalābhaṃ jigīsantaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Naraṃ vajjenti dūrato;</p>

<p rend="gatha3">Apatthetvāna te tasmā,</p>

<p rend="gathalast">Taṃmaggaṃ maggaye budho.</p>

<p rend="hangnum" n="68"><hi rend="paranum">68</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Desamosajja gacchanti,</p>

<p rend="gatha2">Sīhā sappurisā gajā;</p>

<p rend="gatha3">Tattheva nidhanaṃ yanti,</p>

<p rend="gathalast">Kākā kāpurisā migā.</p>

<p rend="hangnum" n="69"><hi rend="paranum">69</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yasmiṃdese <pb ed="M" n="0.0031" /> nasammāro,</p>

<p rend="gatha2">Napiti nacabandhavā;</p>

<p rend="gatha3">Nacavijjāgamo koci,</p>

<p rend="gathalast">Natattha vasatī vasse.</p>

<p rend="hangnum" n="70"><hi rend="paranum">70</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dhanavā gaṇako rājā,</p>

<p rend="gatha2">Nadī vejjā imejanā;</p>

<p rend="gatha3">Yattha pañca navijjante,</p>

<p rend="gathalast">Na tatthavasatī vase.</p>

<p rend="hangnum" n="71"><hi rend="paranum">71</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Asanaṃ <pb ed="M" n="0.0032" /> bhayamantānaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Maccānaṃ maraṇaṃ bhayaṃ;</p>

<p rend="gatha3">Uttamānantusabbesaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Avamānaṃ paraṃ bhayaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="72"><hi rend="paranum">72</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Amānanā yattha siyā,</p>

<p rend="gatha2">Santānaṃ avamānanā;</p>

<p rend="gatha3">Hīnasamānanāvāpi,</p>

<p rend="gathalast">Na tatthavasati vase.</p>

<p rend="hangnum" n="73"><hi rend="paranum">73</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Yatthālasoca dakkhoca,</p>

<p rend="gatha2">Sūro bhīruca pūjito;</p>

<p rend="gatha3">Na santā tattha vassanti,</p>

<p rend="gathalast">Avisesakarena ko.</p>

<p rend="hangnum" n="74"><hi rend="paranum">74</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Dukkho <pb ed="M" n="0.0033" /> nivāso sambādhe,</p>

<p rend="gatha2">Ṭhāne asucisaṅkaṭe;</p>

<p rend="gatha3">Tato rimhipiyānante,</p>

<p rend="gathalast">Tatoca akataññunaṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="75"><hi rend="paranum">75</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Siṅgīnaṃ pañcahatthena,</p>

<p rend="gatha2">Satena vājinaṃ caje;</p>

<p rend="gatha3">Hatthīnantu sahassena,</p>

<p rend="gathalast">Desacāgena dujjane.</p>

<p rend="hangnum" n="76"><hi rend="paranum">76</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Caje <pb ed="M" n="0.0034" /> ekaṃ kulassatthaṃ,</p>

<p rend="gatha2">Gāmassatthaṃ kulaṃ caje;</p>

<p rend="gatha3">Gāmaṃ janapadassatthaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Attatthaṃ pathavī caje.</p>

<p rend="hangnum" n="77"><hi rend="paranum">77</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Calatyekenapādena,</p>

<p rend="gatha2">Tiṭṭhatyekena paṇḍito;</p>

<p rend="gatha3">Asamikhyaparaṃṭhānaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Pubbamāyanaṃnacaje.</p>

<p rend="hangnum" n="78"><hi rend="paranum">78</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Ṭhānabhaṭṭhā <pb ed="M" n="0.0035" /> nasobhanti,</p>

<p rend="gatha2">Dantākesāna khānarā;</p>

<p rend="gatha3">Matimā itiviññāya,</p>

<p rend="gathalast">Saṭhānaṃ nacaje lahuṃ.</p>

<p rend="hangnum" n="79"><hi rend="paranum">79</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Caje dhanaṃ aṅgavarassahetu,</p>

<p rend="gatha2">Aṅgaṃ caje jivitaṃ rakkhamāno;</p>

<p rend="gatha3">Aṅgaṃ dhanaṃ jivitañcāpi sabbaṃ,</p>

<p rend="gathalast">Caje naro dhamma manussaranto.</p>

<p rend="hangnum" n="80"><hi rend="paranum">80</hi><hi rend="dot">.</hi></p>

<p rend="gatha1"> Sotaṃ <pb ed="M" n="0.0036" /> suteneva na kuṇḍalena,</p>

<p rend="gatha2">Dānena pāṇī natu kaṅkaṇena;</p>

<p rend="gatha3">Ābhāti kāyo purisuttamassa,</p>

<p rend="gathalast">Paropakārena na candanena.</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI>
